Europa buduje własnego Starlinka. Projekt IRIS² przechodzi z fazy planowania do produkcji, pierwsze starty w 2029 roku

Unia Europejska wykonała kluczowy krok w kierunku własnego internetu satelitarnego. Komisja Europejska 7 sierpnia wraz z konsorcjum SpaceRISE podpisała umowę wykonawczą, która przenosi projekt IRIS² z deski kreślarskiej do faktycznej produkcji i wdrożenia – jest to europejska odpowiedź na amerykańskiego Starlinka.

Z planów do produkcji: 348 satelitów i starty w 2029 roku

Negocjacje dotyczące kształtu programu, znane jako Rendezvous 1, rozpoczęły się w styczniu tego roku i zakończyły 6 sierpnia. Zgodnie z Komisją Europejską, umowa potwierdziła kluczowe parametry projektu – projekt, pojemność systemu, harmonogram wdrożenia oraz cenę docelową. Program po latach przygotowań przechodzi z fazy planowania do fazy, w której europejscy producenci zaczną faktycznie budować satelity.

Docelowa konstelacja będzie liczyć 348 satelitów – 330 na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO) i 18 na średniej orbicie (MEO), z możliwością dodania kolejnych elementów dla konkretnych misji. Za stronę techniczną odpowiada Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), która zajmuje się rozwojem, kwalifikacją i weryfikacją satelitów na orbicie. Pierwsze starty mają nastąpić w 2029 roku, od kiedy stopniowo rozpocznie się również świadczenie usług.

Wzmocniona konstelacja IRIS² skupia się głównie na bezpieczeństwie

W porównaniu do pierwotnego planu, Komisja zwiększa pojemność programu. Dodano 66 kolejnych satelitów tworzących dedykowaną warstwę dla obrony, bezpieczeństwa i służb ratunkowych. Według Komisji zwiększy to bezpieczną pojemność rządową o 60% w ramach UE i o 54% na całym świecie.

Projekt opiera się na partnerstwie publiczno-prywatnym. Konsorcjum SpaceRISE tworzą operatorzy SES, Eutelsat i Hispasat, a w produkcji uczestniczą europejskie firmy takie jak Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, OHB i Aerospacelab. Zabezpieczone połączenie będą mogli wykorzystywać użytkownicy rządowi z państw członkowskich UE, a także z Norwegii i Islandu.

Ile to kosztuje i czym różni się od Starlinka

Szybsze wdrożenie i większa pojemność oznaczają dodatkowe inwestycje. Pieniądze mają pochodzić z budżetu UE na lata 2028–2034 oraz ze składek państw członkowskich. Polska przeznaczyła już 656 milionów euro, Węgry 500 milionów euro, a Hiszpania ogłosiła inwestycje w przedziale od 1,6 do 2 miliardów euro.

Porównanie ze Starlinkiem jest uzasadnione raczej zamiarem niż skalą. W przeciwieństwie do Starlinka, który dziś składa się z tysięcy satelitów i jest skierowany na masowy rynek konsumencki, IRIS² opiera się na konstelacji o rząd wielkości mniejszej i kładzie nacisk przede wszystkim na suwerenne i szyfrowane połączenia dla rządów, wojska i służb kryzysowych. Oprócz tego ma oferować również komercyjną łączność i szybki internet w miejscach, do których nie docierają sieci naziemne.

Czy Europa zdoła na czas ukończyć własną sieć satelitarną, czy też Starlink w międzyczasie ucieknie jej jeszcze dalej?

Źródła: ESA, Komisja Europejska, GSMArena