Claude Fable 5 to rewolucyjny model, podobny do Mythos, ale bezpieczniejszy. Dzięki temu możesz z nim pracować również Ty.

Wyścig o najpotężniejszą sztuczną inteligencję nabrał tempa w ciągu ostatniego roku, a poszczególne firmy prześcigają się w oferowaniu bardziej zdolnych modeli. W ostatnich miesiącach coraz większą popularność zdobywa Claude, choć firma Anthropic, która za nim stoi, odgrywa rolę tej ostrożniejszej. Swój najsilniejszy model Mythos trzymała od kwietnia pod kluczem i udostępniała go tylko garstce zweryfikowanych organizacji, obawiając się, co jego możliwości mogłyby zrobić w niewłaściwych rękach. Teraz firma rzekomo znalazła sposób, aby tę samą moc zaoferować również zwykłym użytkownikom. Nazywa się Fable 5 i można go opisać prosto: to Mythos z kagańcem

Mythos z kagańcem: czym jest Fable 5

Modele klasy Mythos w rankingu Anthropicu stoją ponad dotychczasową czołówką w postaci serii Opus. Pierwszy z nich, Mythos Preview, firma uruchomiła w kwietniu w ramach programu Project Glasswing, i to tylko dla wąskiego kręgu specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa i operatorów infrastruktury krytycznej. W zeszłym tygodniu rozszerzyła dostęp do około 150 organizacji z ponad piętnastu krajów. Jednak model dotychczas unikał publiczności – dysponuje bowiem niespotykanymi dotąd zdolnościami w zakresie hakowania i wykrywania luk, które w rękach atakujących mogłyby wyrządzić spore szkody.

Fable 5 i Mythos 5 to pod maską ten sam model. Różnią się tylko w jednym, ale zasadniczym aspekcie: Fable ma włączone zabezpieczenia, Mythos nie. Anthropic wyjaśnia to również wyborem nazw, gdzie łacińskie fabula i greckie mythos oznaczają w zasadzie to samo, czyli „opowieść”. Fable 5 jest według producenta najpotężniejszym modelem, jaki kiedykolwiek udostępnił szerokiej publiczności. Utrzymuje najlepsze wyniki w większości testów i według Anthropicu, im dłuższe i bardziej złożone zadanie otrzyma model, tym większą przewagę nad konkurencją zyskuje.

Pracę, która trwałaby miesiące, wykona w ciągu kilku dni

Najbardziej Fable 5, według dostępnych danych, nadaje się do programowania. Firma płatnicza Stripe podaje, że model poradził sobie z przepisaniem obszernej bazy kodu o 50 milionach linii języka Ruby w ciągu jednego dnia, podczas gdy całemu zespołowi ręczna praca zajęłaby ponad dwa miesiące. We własnych benchmarkach Anthropicu Fable 5 osiągnął 80,3 % w teście SWE-Bench Pro i 88 % w Terminal-Bench 2.1, pozostawiając w tyle Opus 4.8 oraz konkurencyjne GPT 5.5 i Gemini 3.1 Pro. Jest przy tym bardziej oszczędny pod względem tokenów niż poprzednie modele, więc zużywa ich mniej na tę samą pracę.

Anthropic zgłasza również dobre wyniki poza kodem. W teście pracy biurowej GDPval-AA Fable 5 osiągnął wynik 1932 w porównaniu do 1890 dla Opusa 4.8. Firma analityczna Hex twierdzi, że był to pierwszy model, który w jej wymagającym teście długich zadań analitycznych przekroczył granicę 90 %. Ciekawym rozdziałem jest praca z obrazem, gdzie Fable 5, według producenta, staje się nowym liderem. Potrafi odczytać dokładne liczby z wykresów naukowych lub zrekonstruować kod źródłowy aplikacji internetowej wyłącznie na podstawie zrzutów ekranu. Jako dowód Anthropic opublikował również informację, że model ukończył grę Pokémon FireRed jedynie na podstawie surowych zrzutów ekranu z gry, bez map i pomocy nawigacyjnych, których wcześniejsze wersje koniecznie potrzebowały.

Model wykazuje również postępy w pamięci. W grze planszowej Slay the Spire, Fable 5, dzięki dostępowi do notatek zapisanych w plikach, poprawił swoją wydajność trzykrotnie bardziej niż Opus 4.8. Sugeruje to, że model utrzymuje uwagę i kontekst nawet w zadaniach, które rozciągają się na miliony tokenów.

Zabezpieczenia, które z potężnego modelu czynią posłusznego sługę

Tutaj pojawia się część, z powodu której Anthropic tak długo wstrzymywał Mythosa. Fable 5 otrzymał zestaw niezależnych systemów monitorujących, tak zwanych klasyfikatorów, które śledzą, czy ktoś nie próbuje nadużyć modelu. Obejmują one trzy obszary: cyberbezpieczeństwo, biologię z chemią oraz tak zwaną destylację, czyli próby wydobycia z modelu jego zdolności i wytrenowania na nich konkurencyjnego systemu. Gdy tylko klasyfikator wykryje takie zapytanie, odpowiedź za Fable 5 udzieli słabszy Opus 4.8, a użytkownik zostanie o tym poinformowany.

Claude Fable 5 to rewolucyjny model, podobny do Mythos, ale bezpieczniejszy. Dzięki temu możesz z nim pracować również Ty. Adam Kurfürst Zprávičky Adam Kurfürst Zprávičky

Anthropic przyznaje, że celowo ustawił zabezpieczenia rygorystycznie, więc czasami może się zdarzyć, że zablokują nawet nieszkodliwe zapytanie. Według własnych danych firmy, przełączenie na Opus następuje jednak w mniej niż pięciu procentach konwersacji, więc w ponad 95 % przypadków użytkownik korzysta w pełni z Fable 5. Solidność obrony firma testowała również w zewnętrznym, prestiżowym konkursie dla hakerów, gdzie przez ponad tysiąc godzin uczestnicy nie znaleźli uniwersalnego sposobu na obejście zabezpieczeń. Należy jednak dodać, że brytyjski urząd UK AISI, według samego Anthropicu, zbliżył się do jednego takiego przełomu podczas krótkich testów.

Z punktu widzenia użytkownika ma to jeden haczyk. Gdy natrafisz na wrażliwy temat, nie otrzymasz modelu, za który płacisz. Potwierdza to zresztą uwaga pod tabelą benchmarkową: w testach cyberbezpieczeństwa i biologii Fable 5, z powodu przełączania na Opus, utrzymuje się bliżej jego słabszych wyników. Dla programisty rozwiązującego kwestie bezpieczeństwa własnej aplikacji lub biologa pracującego nad legalnymi badaniami, może to być w praktyce irytujące ograniczenie.

Mythos 5: ten sam model, ale bez kagańca

Podczas gdy Fable 5 otrzymał każdy, pełną moc Mythosa Anthropic zarezerwował tylko dla wybranych. Równolegle uruchomił również Mythos 5, który ma zdjęte zabezpieczenia w cyberbezpieczeństwie. Otrzymują go partnerzy z programu Project Glasswing we współpracy z rządem amerykańskim i według producenta jest to model z najsilniejszymi zdolnościami cyberbezpieczeństwa na świecie. Wkrótce ma dołączyć również program dla wybranych biologów, którym Anthropic zwolni ograniczenia w obszarze biologii i chemii.

Właśnie na Mythosie 5 widać, dlaczego firma tak długo się wahała. Przy projektowaniu leków podobno przyspieszył część procesu wewnętrznym ekspertom około dziesięciokrotnie i znalazł obiecujących kandydatów dla dziewięciu z czternastu testowanych celów białkowych. W biologii molekularnej, według Anthropicu, naukowcy preferują jego propozycje hipotez w około 80 % przypadków, a jeden taki pomysł dotyczący bakterii E. coli został niezależnie potwierdzony przez inne laboratorium. W genomice model pracował prawie samodzielnie przez tydzień i wytrenował własny model, który przewyższył niedawno opublikowaną pracę w czasopiśmie Science, mimo że był sto razy mniejszy. Te same zdolności, które napędzają naukę, w niewłaściwych rękach mogłyby jednak pomóc również w projektowaniu niebezpiecznych wirusów.

Cena, terminy i haczyk z Twoimi danymi

Fable 5 i Mythos 5 kosztują 10 dolarów za milion tokenów wejściowych i 50 dolarów za milion tokenów wyjściowych. Anthropic podkreśla, że to mniej niż połowa ceny wcześniejszego Mythosa Preview. Z punktu widzenia zwykłego użytkownika ważniejsze jest jednak to, że jest to dwukrotność ceny Opusa 4.8. Dla wymagających i bardzo samodzielnych zadań może się to opłacić, jak przypomina również firma Rakuten, według której model przy najwyższym wysiłku sam kontroluje i weryfikuje swoją pracę. W przypadku zwykłego użytkowania ta premia może jednak nie mieć sensu.

Dostępność jest rozłożona w fazach. Poprzez API i w planach biznesowych płatnych według zużycia, Fable 5 jest dostępny od razu. W przypadku subskrypcji jest to bardziej skomplikowane. Od uruchomienia do 22 czerwca plany Pro, Max, Team i wybrane Enterprise mają go w cenie za darmo. Od 23 czerwca Anthropic wycofa go z tych planów, a dalsze korzystanie będzie wymagało kredytów, z obietnicą, że z czasem zostanie przywrócony jako standardowa część subskrypcji. Terminy warto śledzić, ponieważ firma sama przyznaje, że trudno jej oszacować popyt.

Najwięcej uwagi zasługuje zmiana w pracy z danymi. W przypadku modeli klasy Mythos Anthropic wprowadza obowiązkowe 30-dniowe przechowywanie całego ruchu, nawet dla firm, które dotychczas miały umownie ustalone zerowe przechowywanie danych. Firma obiecuje, że nie będzie używać danych do treningu ani do niczego innego niż bezpieczeństwo, rejestruje dostęp i po miesiącu je usuwa. Serwis TechCrunch zwraca jednak uwagę, że może to stworzyć precedens, w którym dostęp do najsilniejszych modeli będzie na stałe związany z obowiązkowym przechowywaniem danych pod pretekstem bezpieczeństwa.

Fable 5 jest więc najpotężniejszym publicznie dostępnym modelem, jaki można dziś uruchomić, i ma sens dla programistów, analityków czy badaczy z rozległymi i samodzielnymi zadaniami. Dla każdego innego jest tu kilka „ale”: w przypadku wrażliwych tematów nie otrzymasz pełnej mocy, płacisz dwukrotnie więcej niż za Opus 4.8, dostęp przez subskrypcję jest na razie tymczasowy, a 30-dniowe przechowywanie danych musisz zaakceptować jako warunek. Kto nie potrzebuje ekstremalnej wydajności w długich zadaniach, ten z tańszym Opusem 4.8 najprawdopodobniej nic nie straci.

Wypróbowalibyście Fable 5, czy wystarczy wam tańszy Opus 4.8?

Źródła: Anthropic, TechCrunch