Matematyk z Anthropic twierdzi, że z Claudem udowodnił hipotezę Riemanna. Weryfikacja potrwa jednak lata

  • Matematyk Levent Alpöge, pracujący dla Anthropic, twierdzi, że z pomocą Claude'a znalazł dowód hipotezy Riemanna
  • Hipoteza z 1859 roku należy do siedmiu problemów milenijnych, za których rozwiązanie Instytut Matematyczny Claya wyznaczył nagrodę miliona dolarów
  • Dowód nie został jeszcze niezależnie zweryfikowany. Aby mógł zdobyć nagrodę, musi przetrwać co najmniej dwa lata publicznego badania

Sdílejte:
Jakub Kárník
Jakub Kárník
22. 11. 2026 08:00
Ilustrační náhled: Anthropic mathematician claims to have solved 167-year-old math problem with Claude — Riemann hypothesis proof allegedly discovered but remains unconfirmed | Tom's Hardware

Ogłoszenie dowodu i posiadanie uznanego dowodu to w matematyce dwie różne rzeczy. Levent Alpöge z Anthropic opublikował w tym tygodniu twierdzenie, że z Claudem rozwiązał hipotezę Riemanna. Ta przez dziesięciolecia opierała się nawet najlepszym matematykom świata.

Zweryfikowano na bilionach rozwiązań, jeszcze nieudowodnione

Hipotezę sformułował Bernhard Riemann w 1859 roku i dotyczy ona rozkładu liczb pierwszych. Według Instytutu Matematycznego Claya, twierdzi ona, że wszystkie „ciekawe” rozwiązania równania ζ(s) = 0 leżą na jednej pionowej linii. Obliczeniowo zweryfikowano to dla pierwszych 10 bilionów rozwiązań. Jednak kontrola skończonej liczby przypadków nie jest dowodem dla wszystkich.

Alpöge twierdzi przy tym więcej niż tylko dowód samej hipotezy. Jego metoda, według niego, rozwiązuje również tak zwaną uogólnioną hipotezę Riemanna, a z czasem mogłaby poradzić sobie także z rozszerzoną wersją. Na swojej stronie internetowej dodaje, że z Claudem sformalizowali argumenty bez założeń. Dowód opublikował w języku Lean.

Ile liczb pierwszych jest między jedynką a milionem? Wzór Gaussa szacuje ich liczbę na około 78 628. W rzeczywistości jest ich 78 498, więc oszacowanie pomyliło się tylko o 130. Hipoteza Riemanna mówi, jak duże może być takie odchylenie, nawet jeśli zamiast miliona wybierzemy liczbę tak ogromną, że nie jesteśmy już w stanie liczyć liczb pierwszych jedna po drugiej. Gdyby dowód się potwierdził, matematycy uzyskaliby bardziej niezawodną granicę błędu swojego oszacowania. Jednocześnie mogliby bez dodatkowych warunków stosować wyniki, które dziś obowiązują tylko pod warunkiem, że Riemann miał rację.

Liczby pierwsze mają konkretne zastosowanie, na przykład w telefonie z Androidem. Kiedy go włączysz, może on za pomocą cyfrowego podpisu RSA zweryfikować, czy uruchamia system od producenta i czy nikt go po drodze nie zmienił. Do stworzenia klucza podpisu producent potrzebuje dwóch ogromnych liczb pierwszych. Jak komputer rozpoznaje, że losowo wybrana liczba z setkami cyfr jest naprawdę liczbą pierwszą? Gdyby potwierdziła się również uogólniona hipoteza Riemanna, którą Alpöge, według swoich słów, również udowodnił, jedna konkretna procedura zwana testem Millera uzyskałaby matematyczną gwarancję, ile kontroli zawsze wystarczy do prawidłowej odpowiedzi. Właśnie w tym tkwi związek z techniką obliczeniową. Korzyścią byłaby pewność, że algorytm nie pomyli się nawet w przypadku liczb, których nikt dotąd nie testował.

Anthropic milczy, o nagrodzie zadecyduje się najwcześniej za dwa lata

Sam Anthropic, według The Verge, nie skomentował ogłoszenia i w żaden sposób się w nie nie zaangażował. Jeszcze w sierpniu firma informowała, że pracuje nad hipotezą z Claudem. Jednocześnie jednak twierdziła, że nie spodziewa się, aby techniki Claude’a doprowadziły do dowodu.

Ciekawe jest również wyczucie czasu. Alpöge, według swojego dokumentu, napisał o rozwiązaniu do szefa firmy Dario Amodei i z publikacją najwyraźniej poczekał do czwartkowego wejścia Anthropic na giełdę Nasdaq.

Instytut Claya nie przyjął jeszcze publicznie dowodu. Zgodnie z jego zasadami, rozwiązanie musi być opublikowane, musi przez co najmniej dwa lata opierać się badaniom i uzyskać powszechną akceptację w społeczności matematycznej.

Sztuczna inteligencja w matematyce pomaga, ale oficjalnego uznania jeszcze nie ma

W ciągu ćwierćwiecza od ogłoszenia nagrody oficjalnie rozwiązano tylko jeden problem milenijny, a mianowicie hipotezę Poincarégo. We wrześniu OpenAI ogłosiło rozwiązanie równań Naviera-Stokesa. To również nie ma jeszcze formalnego uznania i towarzyszą mu oskarżenia, że firma wykorzystała niepublikowane prace innych matematyków. Sam Alpöge w lipcu stwierdził, że z Claudem rozwiązał hipotezę Jacobiego.

Nie jest to więc potwierdzony wynik, ale twierdzenie, które teraz muszą zweryfikować inni matematycy. Formalizacja w Lean może ułatwić im pracę, ale decydujące słowo będzie należeć do społeczności, a nie do autora.

Czy dowód powstały we współpracy z AI powinien być oceniany tak samo jak ten od człowieka, czy surowiej?

Źródła: tomshardware.com, theverge.com

O autorze

Jakub Kárník

Jakub je znám svou nekonečnou zvědavostí a vášní pro nejnovější technologie. Jeho láska k mobilním telefonům začala s iPhonem 3G, ale dnes se spoléhá na… Więcej o autorze

Jakub Kárník
Sdílejte: